|
Despotovac je centar Gornje Resave. Nalazi se na kontaktu despotovackog basena i obronaka Beljanice i Kučaja, u kraju koji je bogat sumom i rudama. Despotovački basen je erozivno proširenje koje je tektonski predisponirano. To je jasna morfološka celina, ograđena na severu razvođem prema Milivi, Zlatovskim visovima, na jugu razvodjem prema Moravi a na istoku odsekom moravske dislokacije. Jedino je zapadna granica basena slabo uočljiva.
Klimatske karakteristike doline Resave tesno su vezane za njen geografski položaj. Resava je izdužena u pravcu jugoistok-severozapad i ograđena na istoku visokim vencima planina Beljanice i Kučaja, na severu razvođem prema Mlavi, na jugu razvodjem prema Velikoj Moravi, dok je na severozapadu siroko otvorena prema velikom Pomoravlju. Oblast Resave leži na različitim nadmorskim visinama (ušće Resave na 94 m a izvorište na preko 1100 m nadmorske visine) i ispresecana je brojnim klisurama i kanjonima, pa su zbog toga klimatske prilike različite. U osnovi klima Resave je umereno-kontinentalna, umereno toplih leta (21,2 stepena C) i umereno hladnih zima (0,7 stepena C), jasno izraženih godisnjih doba. Jeseni (12 stepena C) su toplije od proleća (11,3 stepena C). Blizina visokih planinskih masiva na istoku, te siroka otvorenost ka zapadu, prema dolini Velike Morave, utiče na mikroklimatske razlike sliva Resave. Za turističku valorizaciju klime, od posebnog su značaja temperatura vazduha, padavine, oblačnost i insolacija. Temperatura vazduha
Srednja godišnja temperatura vazduha u Gornjoj Resavi (Despotovac), je 11,4 stepena C, dok je na planinskim grebenima temperatura niža za oko 3-5 stepena C. Mesec | I | II | III | IV | V | VI | VII | VIII | IX | X | XI | XII | step.C | -0.7 | 0.8 | 5.7 | 11.6 | 16.5 | 20.1 | 22.1 | 21.4 | 17.4 | 11.9 | 6.6 | 2.0 |
Relativna vlažnost vazduha
Relativna vlažnost vazduha najveća je u zimskim mesecima, kada su temperature niske, dok je leti obrnuto. Najniže vrednosti su u julu i avgustu, najviše, u novembru, decembru, januaru i februaru.
Mesec | I | II | III | IV | V | VI | VII | VIII | IX | X | XI | XII | Vla. % | 83 | 85 | 73 | 67 | 71 | 71 | 66 | 65 | 70 | 76 | 80 | 82 |
Padavine
Količina padavina je u ovom kraju mala. U kotlinama je 698 mm, a na planinskom zaleđu i do 850 mm. Najviše taloga pada u decembru ( 78 mm ), a najmanje u septembru ( 34 mm ).
Izohijetna karta Resave se poklapa sa linijama reljefa tako da se može zaključiti da i najmanja uzvišenja utiču na količinu padavina. Pojedini vrhovi mogu izazvati rashlađenje vazdušnih struja, te se na relativno malim uzvišenjima javljaju često jaki, iznenadni pljuskovi.
Mesec | I | II | III | IV | V | VI | VII | VIII | IX | X | XI | XII | mm | 50 | 46 | 48 | 55 | 75 | 99 | 57 | 52 | 49 | 39 | 52 | 54 |
Vetrovi
Vetar je značajan klimatski element kod turističke valorizacije prostora. S obzirom na učestalost, mogu se izdvojiti dva osnovna pravca kretanja vazdušne mase: severozapadni i jugoistočni. Ovi pravci su istovremeno i najznačajniji za klimat ovog područja, pri čemu jugoistočni preovladjuje u hladnijem delu godine, poznat kao vetar košava, dok je severozapadni karakterističan za topliji deo godine.
Pravac | N | NE | E | SE | S | SW | W | NWI | Jačina m/s | 7 | 6 | 7 | 8 | 6 | 7 | 8 | 9 |
Jaki vetrovi su jugoistočni, zapadni i severozapadni. Obično ne traju dugo, sa izuzetkom košave koja zimi i u proleće može duvati danima. Olujni karakter može imati i zapadni vetar. Ovaj vetar se pojavljuje leti i tada ga često prate nepogode.
Oblačnost i osunčavanje
Najoblačniji su zimski meseci januar, februar i decembar, a to je doba kada je vlažnost vazduha najveća. Letnji meseci jul, avgust i septembar su relativno vedri, što odgovara i stanju vlažnosti u to doba godine.
Osunčavanje u jednom danu ili godišnjem periodu u neposrednoj je zavisnosti od trajanja oblačnosti i godišnjeg doba. Dužina osunčanja je posledica relativne vlažnosti i temperature vazduha. Osunčavanje je najkraće u zimskim mesecima, a najduže je kada su dani dugački, temperatura visoka a relativna vlažnost vazduha mala.
Visina temperature utiče na vlažnost vazduha. Od ove zavisi oblačnost, a ova opredeljuje dužinu osunčavanja.
Srednja mesečna i godišnja oblačnost
| Mesec | I | II | III | IV | V | VI | VII | VIII | IX | X | XI | XII | | 8.0 | 7.5 | 6.8 | 6.2 | 6.5 | 5.6 | 4.11 | 3.8 | 4.2 | 5.6 | 7.6 | 7.5 |
Stvarna dužina osunčavanja u časovima
Mesec | I | II | III | IV | V | VI | VII | VIII | IX | X | XI | XII | h | 65 | 89 | 148 | 187 | 222 | 253 | 304 | 288 | 226 | 158 | 88 | 83 |
|
